Budownictwo szkieletowe stanowi około 5% całości jednorodzinnego budownictwa mieszkaniowego w Polsce i staje się coraz bardziej popularne. Brak warunków technicznych wykonywania i odbioru robót powoduje, iż wiele firm buduje domy według własnego uznania i przekonania.

6. Używaj wiatroizolacji
Stosując wiatroizolację ochraniasz budynek przed wilgocią i oszczędzasz na energii

Ściany szkieletowego domu drewnianego powinny być od zewnątrz pokryte wiatroizolacją. Wykonana z odpowiedniego materiału i poprawnie ułożona chroni dom przed przewiewaniem – a więc utratą ciepła, a także przed wodą i wilgocią – jest zatem strażnikiem trwałości konstrukcji domu. Jednocześnie wiatroizolacja pozwala na wyprowadzenie wilgoci z wnętrza budynku na zewnątrz. W przypadku budynku pokrytego wiatroizolacją, bez względu na rodzaj elewacji, płyty poszycia zewnętrznego należy zawsze osłaniać wiatroizolacją. Powinna ona być założona na całej powierzchni ścian zewnętrznych, z około 30-centymetrowymi zakładami połączonymi taśmą samoprzylepną. W miejscach otworów okiennych i drzwiowych wiatroizolację należy przeciąć po przekątnych. Powstałe po nacięciu trójkątne kawałki wiatroizolacji należy wywinąć na ościeża – do wewnątrz budynku. Nieosłonięte miejsca należy uzupełnić, oklejając je taśmą samoprzylepną. Dopiero tak osłonięte drewniane ościeża otworu i płyty poszycia będą chronione przed wodą, która mogłaby się dostać pod warstwę elewacyjną.

7. Stosuj styropian ryflowany
Styropian ryflowany ochroni poszycie ścian przed zawilgoceniem z zewnątrz

Poprawny sposób docieplania domów szkieletowych styropianem polega na zastosowaniu takich rozwiązań, by między wiatroizolacją a warstwą styropianu pozostała trwała szczelina powietrzna umożliwiająca odprowadzenie pary wodnej i wody. Niebezpieczne bowiem dla budynku są zawilgocenia powstałe pod warstwą styropianu – przez nieszczelności wokół okien i drzwi – gdy pod styropian dostanie woda i wilgoć z opadów atmosferycznych. Możliwe są dwa rozwiązania chroniące budynek przed działaniem wody i wilgoci, oba z użyciem wiatroizolacji. W obu bardzo ważne jest zapewnienie wentylacji między płytami poszycia pokrytymi wiatroizolacją a styropianem, przy założeniu odpowiedniej listwy startowej; do ściany, na poziomie dolnej krawędzi styropianu, mocuje się listwę z otworami – metalową (nierdzewną) lub plastikową. Tymi otworami powietrze dostaje się pod styropian. Listwa ta jednocześnie chroni dolną krawędź styropianu przed uszkodzeniami mechanicznymi. W górnej części elewacji zapewnić należy swobodny odpływ powietrza.

Jak mocować styropian do ściany drewnianej?
I rozwiązanie – na listwach.
Szczelinę wentylacyjną pomiędzy poszyciem z wiatroizolacją a płytami styropianowymi można uzyskać przez przybicie do płyt poszycia listew drewnianych lub styropianowych grubości około 1,5 cm. Odstęp między listwami zależy od rozstawu słupów konstrukcji, zwykle stosuje się odstęp 40 lub 60 cm.
II rozwiązanie – styropian ryflowany.
Można także użyć styropianu ryflowanego (rowkowanego), który też zapewni wentylację i odprowadzanie skraplającej się pary wodnej. Wcięcia powinny mieć głębokość około 1,5 cm, a ich łączna powierzchnia – większa od powierzchni gładkiej. Płyty mocuje się stroną ryflowaną do wiatroizolacji. Najwygodniej jest stosować takie płyty styropianowe, których długość jest równa wysokości elewacji. Jeśli płyty są mniejsze, należy je tak mocować, by zachować ciągłość rowków na całej wysokości elewacji. Styropian mocuje się do słupów kołkami z dużym plastikowym łebkiem.

8. Zapewnij prawidłową wentylację
Prawidłowa wentylacja elementów budynku zapewni trwałość konstrukcji

Największym wrogiem drewnianego budownictwa jest wilgoć. Stąd o trwałości drewnianej konstrukcji budynku decydować będzie prawidłowo wykonana wentylacja poszczególnych elementów budynku, której podstawowym zadaniem będzie wyprowadzenie na zewnątrz nagromadzonej w budynku wilgoci.

Wentylacja przestrzeni podpodłogowej
By ograniczyć migrację wilgoci z gruntu należy położyć na nim grubą folię ogrodową. Na folii układa się następnie warstwę piasku lub chudego betonu, który dociska folię do gruntu. W ścianach fundamentowych zewnętrznych należy pozostawić otwory wentylacyjne o łącznej powierzchni około 1/400 powierzchni przestrzeni podpodłogowej. Ich rozstaw trzeba tak zaplanować, by nie dopuścić do powstania zastoju powietrza w miejscach słabo wentylowanych. Na belkach stropowych mocuje się poszycie podłogi grubości dobranej do rozstawu belek. Pomiędzy belki wkłada się wymaganej grubości warstwę wełny izolacyjnej. Poszycie stropu powinno być szczelne tak, aby ciepłe powietrze z wnętrza domu nie mogło przenikać do izolacji termicznej. Można zastosować płyty sklejki łączone na wpust i wypust lub płyty wiórowe z uszczelnionymi krawędziami. Od spodu zaleca się zakładać wiatroizolację zewnętrzną stroną do dołu. Tak założona wiatroizolacja pozwoli na odparowanie wilgoci ze stropu. Uchroni także izolację termiczną przed migracją zimnego powietrza.
Wentylacja poddasza
Zła wentylacja poddaszy może doprowadzić do zagrzybienia elementów konstrukcji dachowej. Ponadto niewłaściwie wentylowane poddasze latem będzie się przegrzewało. Jeśli wentylacja jest właściwie wykonana, powietrze jest nawiewane przez otwory w okapie poddasza, a wywiewane przez kalenicę budynku. Jeśli nie można wykonać otworów nawiewnych w okapie, powinno się je zrobić w ścianach szczytowych budynku.

9. Oszczędzaj instalacje
Odpowiednie ułożenie i zabezpieczenie instalacji wodno-kanalizacyjnej uchroni je przed awariami

Rury i przewody elektryczne należy prowadzić tak, aby nie osłabić drewnianej konstrukcji ścian i stropów, oraz nie narażać na uszkodzenia przez śruby czy gwoździe, podczas montażu płyt gipsowo-kartonowych. Rury instalacji wodno-kanalizacyjnej powinno się układać w ścianach wewnętrznych domu. Jeśli nie ma innej możliwości i trzeba je umieścić w ścianie zewnętrznej, lepiej ułożyć je po wewnętrznej stronie izolacji cieplnej. W ścianach zewnętrznych można układać bezpiecznie przewody instalacji elektrycznej. Nie zmniejszą one grubości izolacji cieplnej. Są też odporne na działanie warunków atmosferycznych. Aby nie dopuścić do uszkodzenia rury wkrętem, odległość między rurą a krawędzią płyty gipsowo-kartonowej powinna być większa od długości wkręta, którym będzie przymocowana płyta. Jeśli jednak zdarzy się, że otwór na rurę jest zbyt blisko krawędzi, trzeba w tych miejscach umieścić blaszki ochronne, które uniemożliwią przebicie rury.

10. Buduj bez chemii
Dom ekologiczny to dom bez chemii Ochrona przed owadami i grzybami

Większość inwestorów, budujących drewniany dom szkieletowy zainteresowana jest zabezpieczeniem drewna przed działaniem owadów i grzybów. Nie zdają sobie zarazem sprawy z tego, iż stosując wszelkiego rodzaju impregnaty chemiczne wprowadzają do swojego domu chemię, która jakby nie było zawsze oddziałuje na człowieka. By uniknąć chemii, drewniana konstrukcja musi być wykonana z drewna suszonego komorowo i czterostronne struganego. Suszenie w wysokiej temperaturze (powyżej 60°C) eliminuje z drewna wszelkie bakterie, zarodniki grzybów i larwy owadów. Drewno pozbawione zostaje także substancji mogących stanowić dla nich pożywienie. Stąd drewno suszone komorowo uważa się za uodpornione na działanie grzybów i owadów. Natomiast czterostronne struganie nadaje drewnu gładką powierzchnię, w której owady niechętnie żerują. Taka powierzchnia powoduje także większą odporność elementów na działanie ognia: płomienie ślizgają się po gładkiej powierzchni.

Ochrona przed ogniem
Największa wymagana odporność ogniowa w budownictwie mieszkalnym jednorodzinnym wynosi 30 min. Uzyskać ją można stosując jako wewnętrzne okładziny ścian płyty gipsowo-kartonowych grubości 12,5 mm. Płyty te posiadają atest Instytutu Techniki Budowlanej na odporność ogniową właśnie 30 minut. Przy zastosowaniu płyt gipsowo-kartonowych grubości minimum 12,5 mm na wewnętrzne okładziny ścian nie jest wymagana impregnacja ognioochronna drewnianej konstrukcji budynku. Przykładowe rozwiązania ścian ze szkieletem drewnianym obłożone obustronnie płytą gipsowo-kartonową, opracowane przez Instytut Techniki Budowlanej, przedstawia publikacja wydana przez tenże Instytut „Wytyczne oceny odporności ogniowej elementów konstrukcji budowlanych” Zeszyt 221, Warszawa 1979, Tablica 2 Klasa odporności ogniowej lekkich ścian działowych. Stosując płyty gipsowo-kartonowe jako zabezpieczenie ogniochronne drewnianej konstrukcji budynku, zalecane jest spełnienie dodatkowych wymagań: stosowanie płyt posiadających aprobatę techniczną ITB i spełniających wymagania min. klasy odporności ogniowej 0,5, wyłożenie płytami gipsowymi nie tylko ścian i stropów, lecz również słupów i podciągów oraz wnęk okiennych, płyty gipsowe należy układać także pod boazerią, na ścianach rozdzielających mieszkania (budynki bliźniacze i szeregowe) płyty gipsowo-kartonowe grubości 12,5 mm układać obustronnie podwójnie.